Language

Chemische producten

Chemische producten

REACH

REACH staat voor Registratie, Evaluatie en Autorisatie en restrictie van CHemische stoffen. Deze verordening (nr 1907/2006) wil het veilig gebruik van chemische stoffen en preparaten doorheen de volledige industriële keten waarborgen en legt dan ook niet enkel verplichtingen aan fabrikanten en importeurs van chemische stoffen op over het verzamelen en verspreiden van informatie over de karakteristieken van de stof, maar ook aan downstream users, zoals vele textielbedrijven. Elke downstream user moet immers instaan voor het eigen veilig gebruik van de chemische producten en zorgen dat de nodige informatie doorstroomt in de keten, ook over stoffen in voorwerpen.

Autorisatie

Stoffen die onderworpen zijn aan autorisatie worden opgelijst in bijlage XIV van REACH “Lijst van autorisatieplichtige stoffen”. Als algemeen principe geldt dat het gebruik van stoffen na de datum vermeld in de bijlage verboden is, tenzij de fabrikant, invoerder of downstream gebruiker een autorisatie voor het gebruik verkregen heeft.
Het bepalen dat een stof onder autorisatie valt is een lang proces met vele tussenstappen zodat het uiteindelijk de meest zorgwekkende en prioritaire stoffen zijn die geselecteerd worden voor opname in de bijlage XIV van REACH.

Een grote en belangrijke tussenstap vormt de publicatie van de kandidaatlijst met de zeer zorgwekkende stoffen die in aanmerking kunnen komen voor autorisatie. Deze kandidaatlijst bevat een eerste selectie van zeer zorgwekkende stoffen, geïdentificeerd door de lidstaten, die in aanmerking kunnen komen voor opname in bijlage XIV als autorisatieplichtige stof. De lidstaten vullen in principe deze lijst een 2-tal keer per jaar aan. De officiële kandidaatlijst kan geconsulteerd worden op de ECHA-website.

Wanneer een stof opgenomen is op deze lijst, moet aan een aantal verplichtingen voldaan worden door alle actoren in de toeleveringsketen. De fabrikant en invoerder dienen voor de stof een veiligheidsblad op te stellen. De formuleerder, indien de kandidaatlijststof in meer dan 0,1% in een niet-gevaarlijk mengsel aanwezig is en de producent van voorwerpen, zullen de nodige instructies voor een veilig gebruik moeten doorgeven. Er geldt een communicatieverplichting wanneer voorwerpen met een gehalte aan één of meerdere zeer zorgwekkende stoffen groter dan 0,1 % (g/g) op de markt gebracht worden.

Welke stoffen komen in aanmerking?

Zeer zorgwekkende stoffen zijn stoffen die voldoen aan de criteria van art 57 van REACH:

  • kankerverwekkende stoffen categorie 1 of 2
  • mutagene stoffen categorie 1 of 2
  • stoffen giftig voor de voortplanting categorie 1 of 2
  • stoffen die persistent, bioaccumulerend en toxisch zijn volgens de criteria van bijlage XIII;(PBT)
  • stoffen die zeer persistent en zeer bioaccumulerend zijn volgens de criteria van bijlage XIII;(zPzB)
  • even zorgwekkende stoffen die niet aan de bovenstaande criteria voldoen, maar waarvoor wetenschappelijke aanwijzingen worden gevonden voor waarschijnlijk ernstige gevolgen voor de gezondheid van de mens of voor het milieu (zoals stoffen met hormoonontregelende eigenschappen, persistente, bioaccumulerende en toxische eigenschappen of zeer persistente en zeer bioaccumulerende eigenschappen)

Uit de kandidaatlijst worden de zeer zorgwekkende stoffen met hoogste prioriteit geselecteerd en voorgedragen aan de Europese Commissie die dan deze stoffen in bijlage XIV van REACH kan laten opnemen, dit moet minstens om de 2 jaar gebeuren. De priortiteit gaat uit naar stoffen met PBT- of zPzB-eigenschappen of met een wijd verspreid gebruik of hoge volumes. De Europese Commissie moet dan een wetsvoorstel voor aanpassing van bijlage XIV opmaken en laten goedkeuren door het Europees Parlement. De stoffen die onderhevig zijn aan autorisatie kan u terugvinden op de website van het ECHA.

Enkele voorbeelden van textielrelevante zeer zorgwekkende stoffen:

  • Brandvertragers zoals hexabromocyclododecane (HBCDD), tris(2-chloroethyl)phosphate (TECP), C10-C13 korte keten gechloreerde paraffines, decabromodiphenyl ether (DecaBDE)
  • Weekmakers zoals dibutyl phthalate (DBP), bis 2-ethyl(hexyl)phthalate (DEHP), benzyl butyl phthalate (BBP), diisobutyl phthalate (DIBP)
  • Pigmenten zoals lood chromate molybdate sulphate red (C.I. Pigment Red 104) en lood sulfochromate yellow (C.I. Pigment Yellow 34)
  • Solventen zoals N,N-dimethylacetamide (DMAC), N,N-dimethylformamide (DMF), trichloorethyleen
  • Blaasmiddel zoals diazene-1,2-dicarboxamide

Enkele voorbeelden van textielrelevante zeer zorgwekkende stoffen die zijn opgenomen als autorisatieplichtige stof: hexabromocyclododecane (HBCDD), dibutyl phthalate (DBP), bis 2-ethyl(hexyl)phthalate (DEHP), benzyl butyl phthalate (BBP), diisobutyl phthalate (DIBP) lood chromate molybdate sulphate red (C.I. Pigment Red 104) en lood sulfochromate yellow (C.I. Pigment Yellow 34), …

Restricties

Indien de genomen risicobeheersmaatregelen ontoereikend worden geacht door de overheid en algemene maatregelen nuttiger zijn om de bescherming van de gezondheid en het leefmilieu te waarborgen kunnen beperkingen of restricties worden opgelegd worden.

Titel VIII van REACH “Beperkingen op de vervaardiging, het in de handel brengen en het gebruik van bepaalde gevaarlijke stoffen en preparaten” beschrijft deze. Een stof als dusdanig, in een mengsel of in een voorwerp waarvoor in bijlage XVII een beperking is opgenomen mag niet worden vervaardigd, op de markt gebracht of worden gebruikt tenzij aan de voorwaarden van die beperking wordt voldaan. Deze beperking geldt voor de volledige Europese Gemeenschap.
Vanaf 1 juni 2009 zijn de beperkingen op het vervaardigen, op de markt brengen en/of gebruik van bepaalde gevaarlijke stoffen en preparaten die vastgelegd waren in de richtlijn 76/769/EEG van de Raad van 27 juli 1976 betreffende de onderlinge aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen der lidstaten betreffende de beperking van het op de markt brengen en van het gebruik van bepaalde gevaarlijke stoffen en preparaten vervangen door bijlage XVII van REACH.

Enkele voorbeelden van textielrelevante stoffen met beperkingen opgenomen in bijlage XVII van REACH:

  • Brandvertragers zoals tris(2,3-dibroompropylfosfaat), C10-C13 korte keten gechloreerde paraffines, polybroombifenylen (PBB’s), tris(aziridinyl)fosfineoxide
  • Organische tinverbindingen zoals dibutyltin (DBT)-verbindingen, trioctyl (DOT)-tinverbindingen
  • Cadmium en cadmiumverbindingen voor het kleuren van kunststoffen
  • Nikkel en nikkelverbindingen
  • Azokleurstoffen
  • Nonylfenol en nonylfenolethoxylaten
  • Perfluoroctaansulfonaten (PFOS) in gecoate materialen
  • Dimethylfumaraat