Ecolabels zijn ontwikkeld om fabrikanten en retailers te ondersteunen bij het verstrekken van feitelijke, verifieerbare en transparante productinformatie aan een groeiende groep ethische en milieubewuste consumenten. Dit stelt hen in staat om producten en diensten te kiezen en te kopen die minder schadelijk zijn voor het milieu.
Helaas zorgt het positieve (en dus commercieel interessante) imago van ecolabels en de bereidheid van klanten om extra te betalen voor ethische producten er ook voor dat greenwashingpraktijken de kop opsteken! De markt wordt overspoeld met allerlei (eco)labels, variërend van zeer betrouwbaar (verifieerbaar en transparant) tot pure oplichting.
Hoe herken je een betrouwbaar ecolabel?
- RELEVANTIE – het probleem dat door het label wordt aangepakt, is logisch voor zowel klanten als bedrijven
- DUUIDELIJKHEID – de klant begrijpt duidelijk waar het label over gaat (geen dubbelzinnigheden)
- TOEGANKELIJKHEID – alle informatie en gegevens die de claim van het label ondersteunen, zijn gemakkelijk toegankelijk voor zowel bedrijven als klanten
- FINANCIËLE HAALBAARHEID – de bijbehorende kosten zijn betaalbaar voor zowel bedrijven als klanten
- IMPACT/EFFECT – het label draagt positief bij aan het oplossen van het probleem
- BETROUWBAARHEID – het label wekt vertrouwen bij klanten, bedrijven en belanghebbenden
Wie geeft het label uit en wie controleert de betrouwbaarheid?
Ecolabels worden geclassificeerd op basis van de categorie waartoe de organisatie behoort die het label toekent.
Een belangrijke factor hierbij is of de externe controle wordt uitgevoerd door een onafhankelijke (geaccrediteerde) organisatie.
OFFICIËLE LABELS worden beheerd door overheden en gecontroleerd door externe, onafhankelijke (meestal geaccrediteerde) instanties. De accreditatie garandeert de betrouwbaarheid en kwaliteit van het label. Het is een vrijwillig systeem.
Voorbeelden: Europees ecolabel, Der Blaue Engel, Nordic Swan
PRIVÉ COLLECTIEVE LABELS worden uitgegeven door een industriële sector, een beroepsfederatie of een vereniging die als onafhankelijk van de producent wordt beschouwd. Net als bij officiële labels worden controles uitgevoerd door externe, onafhankelijke (meestal geaccrediteerde) instanties en zijn ze vrijwillig.
Voorbeelden: EKO, Biogarantie, FSC, OEKO-TEX®, fair trade Max Havelaar
INDIVIDUELE, GECONTROLEERDE PRIVÉLABELS worden ontwikkeld door de producent of distributeur van een product, maar worden gecontroleerd door externe, onafhankelijke (meestal geaccrediteerde) instanties.
Voorbeelden: “Bio” of “Origin Assured” gelabelde merkproducten van grote winkelketens.
INDIVIDUELE, NIET-GECONTROLEERDE PRIVÉLABELS worden ontwikkeld door de fabrikant of distributeur van een product en vallen volledig onder zijn verantwoordelijkheid. Er worden geen externe of onafhankelijke controles uitgevoerd.
Voorbeelden: Eco Linen, Pure Wear
Normen voor ecolabels
- ISO 14024 – Milieulabels en -verklaringen – Type I milieulabeling – Principes en procedures
- ISO 14021 – Milieulabels en -verklaringen – Zelfverklaarde milieuclaims (Type II milieulabeling)
- ISO 14025 – Milieulabels en -verklaringen – Type III milieudeclaraties – Principes en procedures
- ISO 14026 – Milieulabels en -verklaringen – Principes, vereisten en richtlijnen voor communicatie van voetafdrukinformatie
- ISO/TS 14027 – Milieulabels en -verklaringen – Ontwikkeling van productcategorie-regels
Vrijwillige versus verplichte labels
De meeste ecolabels zijn vrijwillig
EU Ecolabel
Een vrijwillig systeem dat bedrijven aanmoedigt om producten en diensten op de markt te brengen die milieuvriendelijker zijn, bedoeld voor Europese consumenten – inclusief publieke en private aankopers.
OEKO-TEX®
Een vrijwillig systeem dat de textielwaardeketen aanmoedigt om textiel te produceren zonder schadelijke stoffen, in milieuvriendelijke productie-installaties en met respect voor mensen- en arbeidsrechten.
Andere ecolabels verplicht
Producenten van elektrische apparaten moeten een label met een A-G-classificatie (A is goed, G is slecht) weergeven waarop het niveau van energie-efficiëntie staat.
Contacteer
Lees verder
Centexbel INFO 2020-08 "Ecolabels"
©Centexbel, 2020-08
Ecodesign Criteria for Consumer Textiles
Which ecodesign criteria for textile products have the greatest impact.
© 2022, Ovam, Centexbel, Vito
Eco-design guide
This guide introduces the simple technical aspects of eco-design in the textile sector. It covers material selection, basic vocabulary, the basics of textile technology and the main labels that indicate how eco-friendly a product or its manufacturing process is.
© Philippe Colignon, et al. Centexbel, 2023
Circular professional textiles a practical guide
©OVAM
Author(s) Centexbel commissioned by Ovam