UV-stabilisatoren beschermen textiel en kunststoffen tegen de schadelijke effecten van zonlicht. Ze worden vaak toegepast in buitentoepassingen, maar zijn ook nuttig in gordijnen achter glas of in interieurstoffen van voertuigen. Tot voor kort lag de focus vooral op de hoeveelheid UV-stabilisatoren in het eindproduct, gezien hun kostprijs en toegevoegde waarde.
UVA-stabilisatoren en REACH SVHC
Sommige UV-stabilisatoren behoren tot de groep zeer zorgwekkende stoffen (SVHC) volgens de Europese REACH-regelgeving. Het gaat hierbij voornamelijk om benzotriazolverbindingen, ook wel UVA-stabilisatoren genoemd. Deze stoffen werken via UV-absorptie en komen voor in producten zoals Tinuvin P (drometrizole) en Tinuvin 326. Ook benzofenonen worden tot dit type gerekend.
| Chemische stof | CAS nummer |
|---|---|
| 2-benzotriazol-2-yl-4,6-di-tert-butylphenol (UV-320) | 3846-71-7 |
| Bumetrizole (UV-326) | 3896-11-5 |
| 2,4-di-tert-butyl-6-(5-chlorobenzotriazol-2-yl)phenol (UV-327) | 3864-99-1 |
| 2-(2H-benzotriazol-2-yl)-4,6-ditertpentylphenol (UV-328) | 25973-55-1 |
| 2-(2H-benzotriazol-2-yl)-4-(1,1,3,3-tetramethylbutyl)phenol (UV-329) | 3147-75-9 |
| 2-(2H-benzotriazol-2-yl)-4-(tert-butyl)-6-(sec-butyl)phenol (UV-350) | 36437-37-3 |
POP Verordening Beperkt gebruik van UV-328
Om de toepassing en handhaving in de Unie van artikel 3, lid 1, van Verordening (EU) 2019/1021 te versterken, moet een grenswaarde worden vastgesteld voor UV-328 dat voorkomt als onopzettelijke sporenverontreiniging in stoffen, mengsels of voorwerpen.
Om laboratoria in staat te stellen de nauwkeurigheid van de relevante analysemethoden te verbeteren en om een uniforme en adequate toepassing ervan te waarborgen, moet de grenswaarde voor onopzettelijke sporenverontreiniging worden vastgesteld op 100 mg/kg bij de inwerkingtreding van deze verordening, op 10 mg/kg twee jaar na de inwerkingtreding ervan en op 1 mg/kg vier jaar na de inwerkingtreding ervan.
- 05/05/25: 100 mg/kg in stoffen, mengsels en voorwerpen
- 05/05/27: 10 mg/kg in stoffen, mengsels en voorwerpen
- 05/05/29: 1 mg/kg in stoffen, mengsels en voorwerpen
Screening en kwantificering
Centexbel screent de aanwezigheid van deze stoffen via een LC-MS methode. Eerst wordt een algemeen extract gemaakt om te detecteren of deze UV-stabilisatoren in significante mate aanwezig zijn. Daarnaast worden ook andere SVHC’s gecontroleerd, zoals:
- Nonylfenolen en nonylfenolethoxylaten
- PFOA
- Azodicarbonamide (chemisch blaasmiddel)
- Bepaalde directe kleurstoffen
Voor elk van deze stoffen is een specifieke, kwantitatieve analysemethode beschikbaar:
- Benzotriazol UV-stabilisatoren worden gekwantificeerd via solventextractie gevolgd door HPLC-analyse.
- Door hun UV-activiteit kunnen UV- of DAD-detectoren gebruikt worden, maar Centexbel verkiest MS-detectie om overlappende signalen beter te onderscheiden.
HALS-stabilisatoren (Hindered Amine Light Stabilizers)
Naast benzotriazolen zijn HALS-verbindingen belangrijke UV-stabilisatoren. Deze werden vroeger gedetecteerd via stikstofbepaling, een weinig specifieke methode. Dankzij de beschikbaarheid van triple quadrupole MS zijn nu ook voor HALS-types betrouwbare LC-MS-analyses mogelijk.
Centexbel werkt momenteel aan methodes om verschillende HALS-verbindingen in kaart te brengen. Omdat veel HALS-stabilisatoren polymeren zijn, is hun chromatografische analyse complexer.
Gehinderde fenolen (Hindered Phenol stabilisatoren)
Een andere belangrijke groep stabilisatoren zijn de antioxidanten, zoals gebruikt in polyolefines. Deze verbindingen, vaak met gehinderde fenolstructuren, voorkomen thermische degradatie tijdens extrusie. Een bekend voorbeeld is BHT (butylated hydroxy toluene), dat geelverkleuring van textiel kan veroorzaken en invloed heeft op VOC-emissies.
Centexbel beschikt over een HPLC-methode voor de analyse van deze antioxidantia.
Naast BHT analyseren we ook
- Irgafos 168
- Irganox 1010
- Irganox 1076
- Irganox 3114
- antislipmiddel erucamide