EU-Verordening Productveiligheid (EU) 2023/988

Fabrikanten blijven de primaire verantwoordelijken voor het op de markt brengen van veilige producten. De verordening vereist nu:

• Risicobeoordeling van het product, met inbegrip van chemische, elektrische en mechanische gevaren
• Technische documentatie die aantoont dat het product veilig is
• Correcte etikettering, inclusief fabrikantgegevens, batchnummer en instructies in de taal van het land van verkoop
• Traceerbaarheidssystemen waarmee producten door de keten gevolgd kunnen worden
• Digitale toegang tot veiligheidsinformatie (bijv. QR-codes voor gebruiksaanwijzingen)

Voorbeeld textiel: Een fabrikant van kinderkleding moet aantonen dat de gebruikte kleurstoffen vrij zijn van schadelijke azo-componenten en voldoen aan brandveiligheidsnormen.

Voorbeeld kunststoffen: Een producent van voedselverpakkingen uit polypropyleen moet migratietesten uitvoeren en aantonen dat geen verboden weekmakers worden gebruikt.

Importeurs van producten van buiten de EU moeten:

• Verifiëren dat het product voldoet aan de GPSR-regels
• Hun naam en adres vermelden op het product of de verpakking
• Zorgen voor juiste etikettering en veiligheidsinformatie
• De technische documentatie van de fabrikant kunnen overleggen
• Samenwerken bij terugroepacties

Voorbeeld – Textielindustrie: Een importeur die kledingstukken van buiten de EU invoert, moet controleren of deze geen verboden azokleurstoffen of nikkelhoudende accessoires bevatten. Als later blijkt dat dergelijke producten allergische reacties veroorzaken, kunnen zowel de importeur als de distributeur te maken krijgen met terugroepverplichtingen en aansprakelijkheid.

Voorbeeld – Kunststofindustrie: Een distributeur van plastic speelgoed moet ervoor zorgen dat het speelgoed voldoet aan de EU-veiligheidsnormen voor mechanische onderdelen en chemische samenstelling. Als er speelgoed met scherpe randen of een te hoog DEHP-gehalte wordt ontdekt, kan de distributeur aansprakelijk worden gesteld als hij niet heeft gecontroleerd of het speelgoed aan de normen voldoet.

Voor het eerst zijn ook platforms zoals Bol.com, Amazon of gespecialiseerde webshops medeverantwoordelijk:

• Zij moeten zorgen dat er een verantwoordelijke marktdeelnemer in de EU is vermeld
• Onveilige producten moeten snel offline gehaald worden
• Consumenten moeten makkelijk melding kunnen maken van gevaarlijke producten

Voorbeeld – Online textielverkoper: Een marktplaats die kinderpyjama's van externe verkopers verkoopt, moet ervoor zorgen dat in de advertenties duidelijk wordt vermeld wie de verantwoordelijke partij in de EU is. Als later blijkt dat de pyjama's zeer brandbaar zijn, moet het platform de advertenties onmiddellijk verwijderen, de consumenten informeren en samenwerken met de markttoezichtautoriteiten.

Voorbeeld – Online verkoper van kunststofproducten: Een online verkoper die plastic waterflessen aanbiedt, moet snel reageren op veiligheidswaarschuwingen – bijvoorbeeld als de flessen onder invloed van zonlicht worden afgebroken en microplastics in het drinkwater terechtkomen – en ervoor zorgen dat alle aanbiedingen afkomstig zijn van traceerbare, conforme fabrikanten.

In sommige gevallen kunnen dienstverleners in deze sectoren producten zodanig aanpassen dat er nieuwe veiligheidsrisico’s ontstaan — waardoor ze onder het GPSR-reglement vallen.

Diensten voor maatwerk of reparatie die de functionaliteit of materiële samenstelling van een product wijzigen, kunnen volgens de wet worden beschouwd als een nieuwe "fabrikant".

Voorbeeld – Textieldiensten: Een bedrijf dat brandvertragende behandelingen aanbiedt voor gordijnen die in openbare gebouwen worden gebruikt, moet ervoor zorgen dat de gebruikte chemicaliën zowel effectief zijn als voldoen aan REACH en andere EU-veiligheidsnormen. Onjuiste toepassing of verkeerde etikettering kan leiden tot aansprakelijkheid onder GPSR.

Voorbeeld – Afwerking van kunststof onderdelen: Een bedrijf dat kunststof behuizingen voor elektrische producten (bijv. boormachinebehuizingen) aanpast door middel van CNC-bewerking of chemische behandelingen, moet beoordelen of deze aanpassingen de veiligheid van het product in gevaar brengen.