PN TOF
Context
Water- en olieafstotendheid zijn belangrijke functionele eigenschappen in textieltoepassingen zoals beschermkleding, interieurtextiel en technische textielen. Ze vergemakkelijken het onderhoud voor de consument en verminderen de milieu-impact door een lager gebruik van detergenten.
Fluorkoolstoffen werden jarenlang gebruikt om deze eigenschappen te realiseren in textiel en leder. Door toenemende bezorgdheid over de milieu- en gezondheidsrisico’s en onder druk van milieuorganisaties, is de regelgeving de laatste jaren aanzienlijk verstrengd. Textiel met water- en olieafstotende eigenschappen moet nu fluorkoolstofvrij zijn. Voor waterafstotendheid bestaan er al alternatieven, maar voor olieafstotendheid voldoen deze vaak niet aan de hoge kwaliteitsvereisten. Verschillende PFAS-verbindingen zijn reeds opgenomen in REACH, OEKO-TEX®-criteria en RSL-lijsten.
Gerichte PFAS-analyses worden gebruikt om specifieke verbindingen te kwantificeren, vooral in het kader van regelgeving. Hiervoor zijn referentiestandaarden nodig. Momenteel kunnen laboratoria ongeveer 40 PFAS-verbindingen meten, en dit aantal groeit.
Binnen CEN/TC248/WG26 werd recent een Europese norm gepubliceerd voor de bepaling van PFAS. Toch blijven duizenden PFAS-verbindingen buiten beschouwing, ondanks gelijkaardige risico’s. Daarom groeit de ambitie om te evolueren naar een PFC-vrije omgeving.
OEKO-TEX® start dit jaar met de uitfasering van PFC’s, met een TOF-grens van 10 mg/kg. In Californië geldt vanaf 1 januari 2025 een limiet van 100 mg/kg, terwijl REACH een grens van 50 mg/kg hanteert.
Een alternatieve aanpak is het meten van het totaal aan fluor (TF), extracteerbare organische fluor (EOF) of adsorbeerbare organische fluor (AOF). Deze methoden detecteren zowel PFAS als niet-PFAS fluorverbindingen, ook wanneer er geen referentiestandaarden beschikbaar zijn.
Doelstelling
Dit prenormatief onderzoek heeft als doel analytische testmethoden te ontwikkelen voor de bepaling van het totaal aan organische fluor (TOF) in textiel, via verbrandingsionenchromatografie (CIC). Deze techniek is nieuw voor textielanalyses en combineert verbranding en ionenchromatografie in één systeem, waardoor een efficiënte en geautomatiseerde analyse mogelijk is van vaste, vloeibare en zelfs gasvormige stalen.
Het project ontwikkelt een eenvoudige maar doeltreffende staalvoorbereiding (extractie en zuivering) die compatibel is met CIC, om TOF te bepalen over een breed concentratiebereik. In deze eerste fase ligt de focus op stalen die enkel fluor bevatten; in een vervolgproject worden ook stalen met meerdere halogenen onderzocht.
Het project draagt actief bij aan de ontwikkeling van een internationale norm binnen CEN/TC 248 WG 26. De doelgroep bestaat uit Belgische textielbedrijven (voornamelijk kmo’s) die water- en olieafstotend textiel produceren, en de formulatoren die hen bevoorraden. Functionalisatie verhoogt de economische waarde van textiel, maar vereist betrouwbare meetmethoden om duurzame alternatieven te ontwikkelen.
