De Europese Commissie stelt zich tot doel de samenhang tussen het beleid op het vlak van industrie, milieu, klimaat en energie te verhogen door een optimale economische omgeving te creëren voor duurzame groei, tewerkstelling en innovatie. Om deze doelstelling te ondersteunen heeft de Commissie een ambitieuze agenda opgesteld om de EU economie om te vormen tot een circulaire economie, waarin de waarde van producten en materialen zo lang mogelijk blijft behouden. De Commissie steunt ook de Europese industrie in haar omschakeling tot een koolstofarme economie en verbetert de energie-efficiëntie van producten via de Ecodesign wetgeving.

Wat is een circulaire economie?

In een circulaire economie wordt de waarde van producten en materialen zo veel en zo lang mogelijk behouden. Afval en het gebruik van grondstoffen worden geminimaliseerd, en door een product na einde leven opnieuw te gebruiken blijft het verder waarde creëren.  Deze aanpak kan economisch zeer interessant zijn en aanleiding geven tot innovatie, groei en werkgelegenheid.

Een circulaire economie stimuleert duurzaamheid en concurrentie op lange termijn en helpt om: 

  • grondstoffen te behouden, waarvan sommige steeds schaarser worden of onderhevig zijn aan prijsschommelingen
  • kosten te besparen voor de Europese economieën
  • nieuwe business opportuniteiten te ontsluiten
  • een nieuwe generatie op te bouwen van innovatieve, grondstoffenefficiënte Europese ondernemingen, die schone producten en diensten maken en leveren op mondiaal niveau
  • nieuwe werkgelegenheid te creëren voor zowel hoog- als laaggeschoolde personen
  • kansen te creëren voor sociale integratie en samenhang

Wat is nodig om een circulaire economie tot stand te brengen?

  • Beter product design is essentieel om recycling mogelijk te maken en producten te maken die duurzamer zijn en makkelijker te repareren, waardoor minder grondstoffen nodig zijn. 
  • Productieprocessen kunnen worden verbeterd om grondstoffen efficiënter te gebruiken en minder afval te produceren, wat de concurrentiepositie van de Europese industrie ten goede zal komen.
  • De keuzes van miljoenen consumenten kan de circulaire economie ondersteunen of verhinderen en worden gevormd door:
    • de informatie waartoe de consumenten toegang hebben
    • het gamma en de prijzen van bestaande producten
    • het wetgevende kader
  • Secundaire grondstoffen vertegenwoordigen nu slechts een klein gedeelte van de materialen (ongeveer 10%) die in Europa worden gebruikt. Er zijn enkele grote belemmeringen voor hun opname in de economie, zoals inadequate ophalingssystemen en de onzekerheid over hun oorsprong, samenstelling, hoeveelheden en kwaliteit. 
  • Onderzoek en innovatie zijn essentieel in de transitie naar een circulaire economie en in het opkrikken van de concurrentiekracht van de EU industrie.  Openbare en privé-investeringen zijn nodig om dit waar te maken. Horizon 2020, COSME, de Structurele en Investeringsfondsen, het Fonds voor Strategische Investeringen en andere EU programma's zijn belangrijke instrumenten om deze overgang te ondersteunen op Europees niveau. Zij spelen een grote rol in de ontwikkeling van een meer circulaire economie.

Kunststoffen in een circulaire economie

Kunststoffen zijn een uiterst belangrijk materiaal in veel industriële en consumententoepassingen dankzij een innovatieve Europese kunststoffenindustrie. De voordelen van kunststoffen voor onze maatschappij en economie kunnen niet terzijde worden geschoven. Nochtans gaat de waarde van kunststoffen verloren door een onaangepast en ontoereikend afvalbeleid (minder dan 30% van het gegenereerde kunststofafval wordt gerecycleerd). Vervuiling en lekken naar het milieu hebben een negatieve impact op het leven op land en in zee.

De overgang naar circulaire kunststoffen en kunststoffenwaardeketen is een opportuniteit voor de Europese samenleving en economie. Dit is een nieuwe visie die de kunststoffenstrategie in lijn brengt met de industriële beleidsstrategie en die eveneens een voelbare bijdrage levert tot de invoering van de 2030 Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen en het Akkoord van Parijs.

De EU kunststoffenstrategie geeft een lijst met acties die op verschillende niveaus (lokaal, nationaal, Europees en internationaal) moeten ondernomen worden ter verbetering van de economische leefbaarheid en kwaliteit van kunststoffenrecyclage, om het vertrouwen in gerecycleerde kunststoffen te verhogen, om de markt op te krikken, om het afval en zwerfafval een halt toe te roepen en investeringen en innovatie aan te drijven.

Wat doet Centexbel-VKC voor de circulaire economie?

Ondertekening van de Green Deal "Circular purchasing"

Vlaanderen initieerde de Green Deal, een vrijwillige afspraak tussen (privé) partners en de Vlaamse overheid om een gezamenlijk groen project op te starten. De milieudoelstellingen gaan daarbij hand in hand met een hoger niveau van concurrentie en goed beheer. De afspraak houdt een duidelijke taakverdeling in, een beschrijving van de verwachte resultaten en de daaraan verbonden acties en tijdsrooster.

Het project maakt gebruik van de dynamiek, creativiteit en kennis van de maatschappij om het hoofd te bieden aan deze uitdagingen op maatschappelijk en milieuvlak.

 

Green deal - circulair aankopen

Ondertekening van de Green Deal

Op 8 juni 2017 werd de aftrap gegeven voor de “Green Deal Circulair Aankopen”, een initiatief van Vlaanderen Circulair. Stijn Devaere, directeur diensten, ondertekende de Green Deal in naam van Centexbel. Ons centrum ondersteunt de doelstellingen van de Green Deal door het organiseren van minstens twee acties ter ondersteuning van de deelnemers en het opleidingsnetwerk door informatiesessies, consultancy, ontwerpen van instrumenten, onderzoek, voorbeelden van vereisten, communicatie, enz.).

Onderzoek gewijd aan de circulaire economie

Centexbel-VKC initieert, leid en/of neemt deel aan verschillend onderzoeksprojecten rond de creatie en promotie van een circulaire economie

U vindt heel snel een overzicht van alle relevant projecten door "circular economy" te selecteren in de competence selection box van de lijst met R&D projecten.

QA-CER certificatiesysteem voor recyclaat

In Samenwerking met BQA (Belgian Quality Association) heeft Centexbel-VKC een certificatieprogramma met drie niveaus ontwikkeld voor gerecycleerde materialen.

QA-CER borgt het kwaliteitsysteem met betrekking tot het recyclageproces en het gebruik van gerecycleerd materiaal. Zowel de gerecycleerde inhoud als de kwaliteit van het eindproduct worden beoordeeld ter ondersteuning van het duurzaamheidsprincipe.

lees meer over BQA

Verder lezen

Een Europese strategie voor kunststoffen in een Circulaire Economie 

Kunststof is een belangrijk en alomtegenwoordig materiaal in onze economie en ons dagelijks leven met talrijke functies die een aantal uitdagingen waarmee onze samenleving geconfronteerd wordt, helpen aanpakken. Lichte en innovatieve materialen in auto’s of vliegtuigen leiden tot minder brandstofverbruik en lagere emissies van CO2. Dankzij hoogwaardige isolatiematerialen kunnen we de kosten voor energie drukken. Kunststofverpakkingen dragen bij tot meer voedselveiligheid en minder levensmiddelenafval. In combinatie met 3Dprinting kunnen biocompatibele kunststoffen mensenlevens redden doordat ze medische innovatie mogelijk maken.

Kunststoffen worden echter al te vaak geproduceerd, gebruikt en weggegooid ten koste van het milieu en zonder dat de economische voordelen van een meer "circulaire" aanpak worden benut. De milieuproblemen die vandaag een lange schaduw werpen over de productie, het gebruik en de consumptie van kunststoffen, moeten dringend worden aangepakt. De miljoenen tonnen kunststofafval die jaarlijks in de oceanen terechtkomen, vormen een van de meest zichtbare en verontrustende facetten van deze problemen en baren het grote publiek steeds meer zorgen.

Vlaanderen Circulair

Vlaanderen Circulair is het knooppunt en de inspirator voor de circulaire economie in Vlaanderen. Het is een partnerschap van overheden, bedrijven, middenveld en kenniswereld die samen actie ondernemen.

Circulaire economie in Wallonië

Om een duurzame industrie en een circulaire economie, stelt Wallonië verschillende tools ter beschikking van bedrijven.