Naar aanleiding van de COVID-19 pandemie wordt het gebruik van wasbare stoffen mondmaskers aangeraden voor de bevolking. Welke criteria kunnen op deze maskers van toepassing zijn om een optimale bescherming te bieden?

Laten we beginnen met een onderscheid te maken tussen de verschillende mondmaskers die in de strijd tegen het coronavirus worden ingezet.

Medische mondmaskers

  1. Medische (of chirurgische mondmaskers) moeten voldoen aan de vereisten die zijn vastgelegd in de Verordening (EU) 2017/745 betreffende Medische Hulpmiddelen en volgens de Europese norm EN 14683: Medical face masks - Requirements and test methods. Deze maskers beschermen de patiënt tegen secreten van de gezondheidswerkers.
  2. FFP2 en FFP3 mondmaskers zijn persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) en moeten voldoen aan alle vereisten uit Verordening (EU) betreffende persoonlijke beschermingsmiddelen en de Europese norm EN 149:2001+A1:2009 - Respiratory protective devices - Filtering half masks to protect against particles - Requirements, testing, marking. Deze maskers beschermen de drager tegen partikels/deeltjes.

Stoffen mondmaskers

  1. Artisanale of DIY mondmaskers worden volgens een bepaald patroon geknipt en vervolgens stuk voor stuk machinaal gestikt of met de hand genaaid.
  2. Community-maskers worden in serie geproduceerd uit materialen die hun specifieke functie hebben bewezen tijdens wetenschappelijk testen.

De artisanale en community maskers voldoen niet aan EN14683 (chirurgische maskers), noch aan EN149+A1:20019 (FFP maskers).

Dit zijn maskers die niet jezelf beschermen, maar wel de mensen rondom jou. De stoffen mondmaskers zijn ontworpen om het speeksel zo min mogelijk te laten rondvliegen tijdens het praten, hoesten of niezen. Daardoor zal een ziek persoon die verder geen symptomen vertoont, zijn/haar omgeving in mindere mate besmetten wanneer hij/zij zo’n masker draagt. 

Het dragen van artisanale en community maskers is een aanvulling op de bestaande hygiënemaatregelen die nog steeds nauwkeurig dienen opgevolgd te worden. 

Deze maskers kunnen uit één of meerdere lagen zijn gemaakt en zijn voorzien van een accurate hoofdbevestiging zoals linten of elastieken en van een afdekking op de neus en kin. Hierdoor kan voldoende afdichting gegarandeerd worden. 

Op de website maak je mondmasker vind je patronen terug waarmee je zelf dergelijke maskers kunt maken. Deze patronen voorzien een opening waarin je een vervangbare filter kunt schuiven, die dan door de omslag netjes op zijn plaats blijft zitten tijdens het dragen. 

De maximale draagtijd van artisanale en community maskers is 4u. Daarna moet het masker gewassen worden aan een temperatuur van minstens 60°C met een volwaardig wasprogramma  (minstens 30 minuten) voor een hygiënische was.

Centexbel voert volgende testen uit om de goede werking van artisanale en community maskers te testen: 

  • Huishoudelijk of industrieel wassen + trommeldrogen volgens ISO6330 (met aanpassing van duurtijd van programma 6N naar plateau van 30 minuten 60°C)
  • Luchtdoorlaatbaarheid volgens ISO9237:1995 bij 100Pa (20cm²)
  • Filter fractional efficiency volgens EN ISO16890-2:2016 

Deze testen zijn een aanbeveling, geen verplichting.